Spływ kajakowy na Mazurach. Grupa turystów w kolorowych kajakach płynie rzeką Krutynią w otoczeniu gęstych szuwarów i lasu.

Kajakowy zawrót głowy – najpiękniejsze rzeki Warmii i Mazur

CIEKAWE MIEJSCA I ATRAKCJEODKRYWAJ REGION

Czas wodować kajaki! Udział w rekreacyjnym spływie nie wymaga szczególnych umiejętności, a wrażenia, które pozostawia, są niezapomniane. Ale doświadczenie przyda się, jeśli zapragniemy wypraw naprawdę dzikimi odcinkami rzek.

Jakie są najpopularniejsze trasy kajakowe na Warmii i Mazurach? Warmia i Mazury oferują aż 1200 km tras kajakowych o zróżnicowanym stopniu trudności. Najpopularniejszym szlakiem rekreacyjnym dla rodzin jest malownicza Krutynia (ok. 100 km) oraz spływ Łyną mijający zabytkowe starówki Olsztyna czy Lidzbarka Warmińskiego. Dla doświadczonych kajakarzy szukających wyzwań idealne będą dzikie, górskie odcinki rzek Wel (rezerwat Piekiełko) oraz objęta rezerwatem Pasłęka.

Warmia i Mazury mogą pochwalić się bogatą siecią wodną, której nitki pozwalają na wytyczenie aż 1200 km tras kajakowych. Niektóre z nich są doskonale znane i wręcz oblegane przez miłośników spływów w każdym wieku i o różnej kondycji. Ale są i odcinki wymagające technicznie, trudne do przebycia – na nie wypuszczają się tylko doświadczeni pasjonaci.

Na Krutynię każdy płynie

Za królową rzek regionu uchodzi mazurska Krutynia (około 100 km). Jako że większość jej odcinków jest łatwa, a infrastruktura (przystanie, stanice, wypożyczalnie) na brzegach bogata, chętnie wybierają ją rodziny czy początkujący kajakarze. Ale bliskość dzikiej przyrody i malownicze piękno szlaku kuszą też wielu innych miłośników aktywnego wypoczynku na łonie natury, pomimo tego, że latem na kilku odcinkach rzeki bywa tłoczno.

Szlak startuje w Sorkwitach, a kończy się w Rucianem-Nidzie. Krutynia płynie przez tereny o zróżnicowanym krajobrazie: pośród wzniesień, przecinając aż 20 jezior rynnowych i równinę Puszczy Piskiej.

Poszukiwacze mocniejszych wrażeń mogą spróbować płynąć początkowym odcinkiem rzeki (Warpunka, przed Sorkwitami) albo po minięciu Rucianego-Nidy przebyć Jezioro Nidzkie (około 20 km), by przebijać się strugami do jezior Wiartel (pod prąd Wiartelnicy) i Brzozolasek (kanałem Wiartel). W zależności od stanu wody, sporych trudności może także przysporzyć spływ wpadającym do Krutyni Babantem.

Przystań kajakowa w miejscowości Krutyń. Tradycyjne drewniane łodzie pychówki i kajaki zacumowane przy drewnianych pomostach na płytkiej, przejrzystej rzece.
Krutynia we wsi Krutyń

Warmię Łyna wzdłuż przecina

Coraz popularniejszym szlakiem staje się największa rzeka regionu Łyna (196 km), która przepływa przez zabytkowe starówki kilku miast Warmii (Olsztyn, Dobre Miasto, Lidzbark Warmiński). Organizowanie spływów ułatwia kilkanaście przystani, które powstały na brzegach rzeki. Szlak wiedzie z Brzeźna Łyńskiego (skąd można też popłynąć kilka kilometrów w górę rzeki) do Stopek, położonych tuż przed granicą państwa.

Szukasz prawdziwej przygody? Posmakuj wymagającego odcinka Łyny w rezerwacie Las Warmiński. Ale by go przepłynąć, musisz najpierw uzyskać zezwolenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Rzeka ma bardzo urozmaicony bieg. Przez większość płynie spokojnie pośród lasów i pagórków albo leniwie meandruje przez podmokłe łąki. Jednak ma też bystre, dzikie odcinki, tworzące malownicze przełomy.

Rzeka Łyna w Olsztynie na terenie Parku Podzamcze. Drewniane tarasy rekreacyjne nad wodą na tle zielonych drzew i miejskiego amfiteatru.
Łyna w Parku Centralnym w Olsztynie

Tu Marózka bystro pluska

Najatrakcyjniejszym dopływem Łyny jest Marózka, która wpada do niej w Kurkach. Płynąc z Waplewa, rzeka przecina wysokopienne lasy, co nadaje spływowi szczególny klimat. Górny odcinek rzeki (przed Waplewem) stanowi jednak wyzwanie dla poszukiwaczy kajakowych przygód.

Więcej takich wyzwań oferuje inny dopływ Łyny, którego nazwa zmienia się z biegiem: Dymer i Dadaj na odcinkach górnych i Wadąg na ujściowym. Środkowy odcinek – Pisa Warmińska – jest łatwy, a dodatkowo oferuje możliwość zamknięcia pętli (około 15 km, z przenoską) ze startem i metą w Tumianach.

Z Pisą w Barczewie łączy się Kiermas, stanowiący przedłużenie urokliwej i nieuciążliwej Kośnej. Górny odcinek tej ostatniej oraz wpadająca do niego struga Kalwa to kolejne trasy dla eksploratorów. Podobnie jak kilka odcinków Symsarny, która wpada do Łyny w Lidzbarku Warmińskim, oraz większość biegu Gubra, dopływającego do niej w Sępopolu.

Malowniczy wschód słońca nad rzeką Drwęcą na Warmii i Mazurach. Poranna mgła unosząca się nad spokojną wodą i bagnistymi łąkami o poranku.
Zachód słońca nad Łyną

Tam się Drwęca mocno skręca

Ciekawymi trasami są również Drwęca (w regionie 110 km) i zasilający ją Wel (99 km). Tą pierwszą można płynąć z Idzbarka, gdzie wpada do niej Grabiczek. Odcinki obu tych rzek przed Idzbarkiem są pełne przeszkód i trudne do przebycia. Drwęca przepływa przez Jezioro Drwęckie, przez które biegnie też Kanał Elbląski (z odnogami 152 km) – doskonały na spływy rekreacyjne.

Alternatywną trasą dla jego odnogi łączącej Ostródę ze Starymi Jabłonkami jest rzeczka Szelążnica – kolejne wyzwanie dla twardzieli. Podobnie jak Iławka, dopływająca do Drwęcy na wysokości Lubawy.

Wel to szlak bardzo zróżnicowany. Rzeka często zmienia kierunek biegu, przecina 10 jezior, na wielu odcinkach leniwie meandruje, na innych ma charakter górski i obfituje w przeszkody (rezerwat Piekiełko).

Widok z lotu ptaka na mocno poskracane, meandrujące koryto rzeki Łyny płynącej zakolami w kształcie litery S przez zielone pola i łąki.
Przystań kajakowa nad Łyną w Łaniewie

Na Pasłęce z wiosłem w ręce

Objęta granicami rezerwatu Pasłęka (na spływ potrzebne zezwolenie RDOŚ) na niemal całej długości zachowała naturalny, dziki charakter. Najwięcej wyzwań oferują jej górne odcinki, ale i na dalszych nie brak utrudnień. Jeszcze bardziej wymagające są jej dopływy: Drwęca Warmińska i Wałsza. Pasłęka uchodzi do Zalewu Wiślanego, którym – przy braku fali – można dopłynąć do ujścia rzeki Elbląg i Kanału Elbląskiego.

Najczęściej zadawane pytania: 

Jaki szlak kajakowy na Mazurach wybrać na pierwszy spływ?

Najlepszym wyborem dla początkujących i rodzin z dziećmi jest rzeka Krutynia (ok. 100 km). Posiada znakomicie rozwiniętą infrastrukturę (wypożyczalnie, stanice, przystanie) i łagodny nurt, choć w sezonie letnim bywa na niej tłoczno. Dobrą alternatywą na spokojny spływ rekreacyjny są też odnogi Kanału Elbląskiego.

Gdzie na Warmii i Mazurach znajdę trudne i techniczne trasy kajakowe?

Poszukiwacze mocniejszych wrażeń powinni wybrać górne odcinki rzek takich jak Marózka (przed Waplewem), Pasłęka czy Wel, która na niektórych fragmentach ma charakter rzeki górskiej i obfituje w przeszkody naturalne (słynny rezerwat Piekiełko). Wymagający jest również odcinek Szelążnicy oraz Iławki.

Przez jakie miasta przepływa szlak kajakowy Łyny?

Łyna to największa rzeka w regionie (196 km), która oferuje bardzo urozmaicony bieg. Płynąc jej szlakiem, można podziwiać od strony wody zabytkowe starówki warmińskich miast: Olsztyna, Dobrego Miasta oraz Lidzbarka Warmińskiego. Na trasie czeka na kajakarzy kilkanaście przygotowanych przystani.

Tekst: Rafał Śliwiak, Obraz: archiwum UMWWM

Szukając nowych doznań, warto uwzględnić wyprawy mniej popularnymi rzekami:
dorzecza Narwi (Sawica, Omulew, Pisa, Ełk, Lega), szlakiem Dajny (dopływ Gubra) na Pojezierzu Mrągowskim oraz ciekami północnych Mazur (Sapina, Węgorapa, Kanał Brożajcki, Gołdapa).