Anatomia zachwytu – Sztuka dobrego życia na Warmii i Mazurach

Wielkie miasto obiecuje wszystko: nieograniczone możliwości, karierę i dostęp 24/7. Jednak za tymi neonami często kryje się wysoka cena – chroniczne przebodźcowanie, anonimowość i poczucie, że życie ucieka w oczekiwaniu na „ten jeden wielki moment”. A gdyby tak odwrócić tę logikę? Psychologia pozytywna podpowiada, że trwałe szczęście nie jest sumą spektakularnych sukcesów, ale archipelagiem małych radości. GENialność Warmii i Mazur bije każdą metropolię na głowę.

Mikromomenty zachwytu – czego uczy psychologia pozytywna

W metropolii uwaga stała się towarem. Przechwytują ją reklamy, hałas i powiadomienia w telefonie, zmuszając mózg do ciągłego filtrowania bodźców. Ten kosztowny tryb życia drenuje nasze zasoby poznawcze. Ale istnieją proste mechanizmy, które potrafią ten proces odwrócić. To odczuwanie drobnych radości, które sprawiają, że umysł automatycznie przechodzi z trybu obrony w spokój. Na Warmii i Mazurach takich momentów radości i zachwytu nie trzeba szukać. Są wpisane w codzienność, w krajobraz i w zwyczajne sytuacje. Doświadczamy ich w porannym śpiewie skowronków i w widoku lasu, w chłodzie jeziora po wyjściu z sauny i w smaku świeżego chleba z lokalnym serem, w dodatku jedzonego bez pośpiechu. To właśnie te mikromomenty – krótkie, intensywne, często niedoceniane, według badań psychologicznych budują nasze poczucie dobrostanu. Dostrzega to Anna Dziewit-Meller, pisarka od lat dzieląca życie między Warszawę a siedlisko na Warmii. – Byłam typowym mieszczuchem i nagle odkryłam największą wartość w przebywaniu na pustej łące. Jesteśmy strasznie przebodźcowani w miastach, więc cieszę się, że mamy gdzie wybyć i ukoić zmysły. Łatwo też się „zawiesić” patrząc na zieleń czy zwierzęta buszujące w okolicy – przyznała.

Medytacje z wiejskim listonoszem – siła lokalnych relacji

Piosenkarka Ewa Bem, która od przeszło 40 lat przyjeżdża do domu na Mazurach, to rozgraniczenie światów kreśli dosłownie: – Do wysokości Mławy jesteśmy jeszcze w pracy – telefony, sprawy, myśli, które nie dają spokoju. A potem nagle wszystko znika, jakby ktoś wyznaczył linię, za którą zaczyna się inny świat.

Psychologia pozytywna podkreśla, że ze wszystkich składników szczęścia najważniejsze są relacje. Nie kariera, pieniądze czy spektakularne przeżycia, a ludzie.

W wielkomiejskim bloku można latami mieszkać z setką sąsiadów i nie znać się. Na Warmii i Mazurach relacje są bliższe, mimo że bloków też nie brakuje. A na prowincji ta sieć relacji jest namacalna – od sąsiada bierze się jajka, daje w zamian rzodkiewkę. Ktoś upiecze ciasto, ktoś przyjedzie naprawić popsutą furtkę, listonosz zna nas od lat, a my znamy imiona sąsiedzkich psów. 

– Nowi osadnicy, tacy jak my, szukają domów na uboczu, ale szybko otwierają ich drzwi na turystów i sąsiadów. Z wieloma z nich wymieniamy się usługami i przysługami, z kilkoma przyjaźnimy – opowiada Ola Nowak-Łobrów, która z mężem Marcinem zamieszkała w starym siedlisku na Mazurach Garbatych, zostawiając lata spędzone w Warszawie.

I wcale nie jest tak, że na Warmii i Mazurach życie zamiera po lecie. Ono zmienia barwy. Ewa Bakota, założycielka i liderka nieformalnej grupy mazurskich ruinersów, zrzeszającej setki osób, które – tak jak ona – sprowadziły się tu świadomie, by ratować nie tylko dawną architekturę regionu, ale i tradycję, podkreśla: – Jesienią i zimą jest wolniej, ale to czas, kiedy możemy zająć się sprawami naszych społeczności. I to właśnie poza sezonem dzieje się tu wiele z najciekawszych rzeczy.

Restaurator uczy dzieci angielskiego w świetlicy, artyści plastyki, ktoś prowadzi we wsi jogę, miłośnicy przyrody skrzykują społeczność na spacery. A kiedy np. Memuak w Sztynorcie, czyli miejsce, w którym krzyżuje się idea, kultura i człowiek, organizuje wydarzenia kulturalne, zjeżdżają się samochody z rejestracjami przypisanymi od Olsztyna po Ełk.

Poczucie sprawstwa – dlaczego tu wszystko ma swój sens

W świecie korporacji łatwo zgubić poczucie, że to, co robimy, naprawdę ma znaczenie. Praca rozmywa się w procesach, a efekty często trudno uchwycić. Jednym z kluczowych źródeł dobrostanu jest poczucie sprawstwa. I tu zaczyna się siła lokalności. Na Warmii i Mazurach wychodzisz na grzyby do lasu, a wracasz z pełnym koszem i pustą… głową. Pod żaglami jesteś zdany na ster i wiatr, lepiąc ceramikę w manufakturze doświadczasz czegoś nieznanego, a kupując chleb od piekarza nie tylko smakujesz tradycji, ale i wspierasz jego rodzinę.

Coraz częściej zamieniamy wielkomiejski schemat na taki właśnie rytm życia. Nie z potrzeby ucieczki, ale z potrzeby sensu. Widać to w historiach ludzi, którzy przyjechali na Warmię i Mazury, i zostali. Jak zauważa Ewa Bakota, wielu z nich łączy tu pracę zdalną z budowaniem nowych pomysłów. Katarzyna Maziec zamieniła korporację na pasiekę w Purdzie. Ma 250 uli i pierwszy w Polsce tytuł kobiety Pszczelarza Roku. Od lat chcieli z mężem rzucić stare życie. – Kroplą, która przelała czarę goryczy, były święta Bożego Narodzenia, a raczej… ich brak. W natłoku pracy zorientowaliśmy się, że jest 24 grudnia i nie damy rady dojechać na Wigilię do rodziny. Dotarło do nas, że pogubiliśmy priorytety – wyznaje.

Czasem w tej nowej pracy na Warmii i Mazurach nie jest łatwiej, ale przynajmniej przestaje ona być abstrakcyjna. Agata Sadowska rzuciła nudny etat i stworzyła domową manufakturę – markę spożywczą „Słoik na świat”. Cieszy nią tych, którzy szukają prawdziwego smaku, z konkretnego miejsca, zrobionego przez konkretną osobę. I z konkretnych powodów.

Warmia i Mazury to nie skansen, który każe nam rezygnować z nowoczesności, ale naturalne laboratorium dobrostanu. Wygrywa z metropolią, bo nie próbuje nas omamić obietnicą wiecznej euforii. Zamiast tego oferuje wysyp małych radości, po których możemy nawigować we własnym tempie, a kiedy zaczniemy częściej „smakować” tutejszego spokoju, szybciej zabierzemy go do swojej codzienności. I wtedy okaże się, że szczęście to nie wymarzony cel, ale wszystko to, czego z uważnością doświadczamy po drodze.

Najczęściej zadawane pytania: